Turkistannıń bólshekleniwi 1924: Mıllıy-aymaqlıq shegaralawdıń jasırın haqıyqatları

«Turkistannıń bólshekleniwi 1924!» monografiyası Orta Aziya tariyxınıń eń quramalı hám tartıslı dáwirlerinen biri – 1924-jıl gúzinde ámelge asırılǵan mıllıy-aymaqlıq shegaralaw siyasatın biytárep hám haqıyqıy tárizde tallaydı. Bul fundamental miynet sizge aymaqtıń geosiyasiy kartasın túp-tiykārınan ózgertken waqıyalardı, olardıń tiykargı sebep hám aqıbetlerin tereń ańlaw múmkinshiligin beredi. ✅ **Ne ushın bul kitaptı oqıwıńız kerek?** Bul kitap tek ǵana sanlar hám atlar toplamı emes, bálki kommunistlik mafkuranıń «mıllıy mámleketshilik» niqabı astında Turkistan xalıqların qalay bólsheklep taslaǵanın, olardıń birligine qalay zıyan jetkerilgenin ashıp beriwshi biybahalı izertlew. Avtor, tariyxshı Qaharman Rajabov uzaq jıllar dawamında toplandı arxiw hújjetleri, sonıń ishinde, Ózbekstan Respublikası hám Rossiya Federatsiyasında saqlanıp atırǵan «tolıq jasırın» maǵlıwmatlar, sol dáwir baspasóz materialları hámde bar bolǵan tariyxıy ádebiyatlardıń salıstırmalı tallawı tiykarında misilsiz dálillerdi usınadı. 🔹 **Miynettiń tiykargı bahası hám áhmiyetli tárepleri:** * **Jasırın haqıyqatlar fosh etiledi:** Kitapta qızıl imperiya dáwirinde xalqımızdan jasırılǵan, bolsheviklerdiń ayyarlıqları hám qabıl etilgen jaman rejelarin anıqlawshı faktler keltiriledi. Bul siyasattıń tiykargı maqseti aymaqtaǵı oraylıq hákimiyattı bekkemlew hám xalıqlardıń birlesip, kúshli mámleket dúziwine jol qoymaw bolǵan. * **Haqıyqıy hám biytárep tallaw:** Monografiya ilimiy principlerge sadıq qalǵan halda, arxiw materialları hám basqa da isenimli derekler tiykarında jazılǵan. Bul onıń ilimiy bahasın asıradı hám oqıwshıǵa waqıyalardıń mazmunına ashıq kóz benen qaraw múmkinshiligin beredi. * **Ózbekstan SSR hám aymaqtıń qáliplesiwi:** Kitap 1924-jılı Turkistan Avtonom Sovet Socialistlik Respublikası (ASSR), Buxara Xalıq Sovet Respublikası (BXSR) hám Xorezm Xalıq Sovet Respublikası (XXSR) aymaqlarında Ózbekstan SSR, basqa awqamlas hám avtonom respublikalar hámde wálayatlar qalay dúzilgenin batapıl bayan etedi. Bul dúzilisler ámelde ǵárezsiz mámleketshilikten jıraq bolıp, birlesken sovet mámleketiniń bólekleri esaplanǵan. * **Avtordıń ózine tán usılı:** Qaharman Rajabovtıń usılı qurı faktlerdi tek ǵana bayan etiwden ibarat emes. Ol waqıyalardı tallawda tereń ilimiy qatnastı qollanǵan halda, oqıwshınıń qızıǵıwshılıǵın turaqlı túrde saqlap turadı. Onıń jumısları Ózbekstannıń jańa tariyxı boyınsha zárúrli derek esaplanadı. 📚 **Kitap kimler ushın?** Bul monografiya Turkistan tariyxına biypárwa bolmaǵan barlıq oqıwshılarǵa mólsherlengen. Atap aytqanda, tariyxshılar, siyásattanıwshılar, studentler, izertlewshiler, mıllıy ózlik hám mámleketshilik tariyxı menen qızıǵıwshı keń jámiyetshilik ushın qımbatlı derek bolıp xızmet etedi. Kitap mıllıy azatlıq háreketleri hám olardıń aqıbetleri haqqında jańa bilimlerdi beredi. 🌐 **Búgingi kún ushın áhmiyeti:** 1924-jılǵı shegaralaw tek ótmiştegi emes, bálki zamanagóy Oraylıq Aziya geosiyasatındaǵı áhmiyetin túsiniwge járdem beredi. Aymaqtıń etnikalıq, sociallıq hám ekonomikalıq faktorlarǵa tásiri, mıllıy mámleketler dúziliwi procesi hám onıń uzaq múddetli aqıbetleri, atap aytqanda, aymaqlıq nizolar hám milletlerarası qatnaslarǵa tásiri búgingi kúnde de zárúrli bolıp qalmaqta. Bul miynet ózbek xalqınıń tariyxı, keleshegi hám aymaqtaǵı ornın ańlawda bebaha qollanba bolıp tabıladı. Ol bizge ótmishten sabaq alıw hám keleshekti bunnan da bekkemlew qurıw ushın kerekli bilim hám tallaw kónlikpelerin beredi. Kitap Ózbekstan Pánler akademiyası Tariyx institutı Ilimiy keńesiniń 2024-jıl 27-oktyabrdegi nawbattan tısqarı májilis qararı bayanlamasına tiykarlanıp baspaǵa usınılǵanı onıń ilimiy tiykarlarǵa qurılǵanına dálil boladı. **Juwmmaq:** Turkistannıń bóliniwi – bul tek ǵana qara bet emes, bálki xalqımızdıń ǵárezsizlikke degen uzaq hám mashaqatlı joldıń ajıralmas bólegi. Bul monografiya arqalı siz ótmishti jańasha kóz benen kóriwge, biytárep juwmaqlar shıǵarıwǵa hám búgingi ǵárezsizligimizdiń qádirine jetiwge úndewshisiz. Ózbekstan tariyxı boyınsha tereń bilim alıwdı qáleytuǵın hár bir adam ushın bul kitap óte zárúrli.